ฟันแตกอุดได้ไหม? เช็กระดับที่อุดได้และที่ต้องรักษาแบบอื่น

ฟันแตกอุดได้ไหม คำตอบคือ “อุดได้ในหลายกรณี” โดยเฉพาะฟันบิ่นเล็กน้อยหรือรอยแตกที่อยู่แค่ชั้นเคลือบฟันและเนื้อฟัน ทันตแพทย์มักใช้วัสดุอุดสีเหมือนฟัน (คอมโพสิตเรซิน) ซ่อมให้กลับมาใช้งานได้ แต่ถ้าฟันแตกเป็นชิ้นใหญ่ ปุ่มฟันหัก รอยร้าวลึกถึงโพรงประสาท หรือแตกลงไปถึงรากฟัน การอุดอย่างเดียวจะไม่พอ อาจต้องทำออนเลย์ ครอบฟัน รักษารากฟัน หรือในกรณีรุนแรงที่สุดต้องถอนฟัน วิธีที่แน่นอนที่สุดคือให้ทันตแพทย์ตรวจและเอกซเรย์เพื่อประเมินความลึกของรอยแตก
หลายคนเจอเหตุการณ์แบบนี้ กัดของแข็งแล้วได้ยินเสียง “แกร๊ก” จากนั้นลิ้นก็ไปเจอขอบฟันที่คมผิดปกติ หรือส่องกระจกแล้วเห็นว่าฟันหน้าบิ่นไปมุมหนึ่ง คำถามแรกที่ผุดขึ้นมาในหัวก็คือ ฟันแตกอุดได้ไหม หรือจะต้องเสียเงินก้อนใหญ่ไปกับการครอบฟันและรักษารากฟัน
ความจริงคือ “ฟันแตก” ไม่ได้มีแบบเดียว ตั้งแต่รอยร้าวบาง ๆ ที่มองแทบไม่เห็น ไปจนถึงฟันที่แยกออกเป็นสองซีก แต่ละระดับมีวิธีรักษาต่างกันโดยสิ้นเชิง บางเคสใช้เวลาอุดไม่ถึงชั่วโมงก็จบ บางเคสต้องรักษาหลายครั้ง และบางเคสไม่สามารถเก็บฟันซี่นั้นไว้ได้เลย
บทความนี้จะพาไล่เรียงทีละระดับความเสียหาย ว่าแบบไหนอุดได้ แบบไหนต้องใช้วิธีอื่น ทันตแพทย์ใช้อะไรตัดสินใจ และควรเตรียมตัวอย่างไรก่อนไปพบหมอ เพื่อให้ตัดสินใจได้อย่างมีข้อมูล ไม่ต้องกังวลเกินจริงและไม่ปล่อยไว้จนสายเกินแก้ ทั้งนี้เนื้อหาเป็นข้อมูลทั่วไป การวินิจฉัยและแผนการรักษาจริงต้องให้ทันตแพทย์ประเมินเป็นรายบุคคล
ฟันแตกอุดได้ไหม? คำตอบขึ้นอยู่กับ “ความลึก” และ “ขนาด” ของรอยแตก
ปัจจัยหลักที่ทันตแพทย์ใช้ตอบคำถามว่าฟันแตกอุดได้ไหม มีอยู่ 3 ข้อ
- ความลึกของรอยแตก ถ้าอยู่แค่ชั้นเคลือบฟันหรือเนื้อฟันชั้นนอก โอกาสอุดได้สูงมาก แต่ถ้าลึกถึงโพรงประสาทหรือรากฟัน ต้องใช้วิธีที่ซับซ้อนขึ้น
- ปริมาณเนื้อฟันที่หายไป ถ้าแตกไปเพียงมุมเล็ก ๆ วัสดุอุดยึดได้ดี แต่ถ้าเนื้อฟันหายไปเกินประมาณครึ่งหนึ่งของตัวฟัน วัสดุอุดจะรับแรงบดเคี้ยวได้ไม่ดีและหลุดง่าย
- ตำแหน่งของฟัน ฟันหน้ารับแรงน้อยกว่าและเน้นความสวยงาม การอุดหรือบอนดิ้งจึงมักเพียงพอ ส่วนฟันกรามรับแรงเคี้ยวมหาศาล ถ้าแตกบริเวณกว้างมักต้องการวัสดุที่แข็งแรงกว่า เช่น ออนเลย์หรือครอบฟัน
นอกจากนี้ทันตแพทย์ยังพิจารณาอาการร่วม เช่น ปวดตอนกัดแล้วปล่อย เสียวฟันกับของเย็นนาน ๆ หรือมีเหงือกบวมรอบฟันซี่นั้น ซึ่งเป็นสัญญาณว่ารอยแตกอาจลึกกว่าที่ตาเห็น
ระดับที่ 1: รอยร้าวผิวเคลือบฟัน (Craze Lines) – ส่วนใหญ่ไม่ต้องอุด

Craze lines คือเส้นร้าวบาง ๆ ที่อยู่เฉพาะชั้นเคลือบฟัน มักเห็นเป็นเส้นแนวตั้งบนฟันหน้าเมื่อส่องไฟ พบได้บ่อยในผู้ใหญ่ โดยเฉพาะคนที่ใช้ฟันมานานหรือนอนกัดฟัน
รอยร้าวระดับนี้ ไม่เจ็บ ไม่เสียว และไม่ทำให้ฟันอ่อนแอลงอย่างมีนัยสำคัญ ทันตแพทย์ส่วนใหญ่จึงแนะนำให้เฝ้าติดตามเท่านั้น หากรู้สึกว่าเส้นร้าวติดสีจนดูไม่สวย อาจแก้ด้วยการขัดผิวฟัน ฟอกสีฟัน หรือบอนดิ้งบาง ๆ เพื่อความสวยงาม ไม่จำเป็นต้องกรอฟันเพื่ออุด
ระดับที่ 2: ฟันบิ่นเล็กน้อย (Chipped Tooth) – อุดได้เกือบทุกกรณี
ฟันบิ่นคือเนื้อฟันหลุดออกไปเป็นชิ้นเล็ก ๆ มักเกิดที่ปลายฟันหน้าหรือขอบปุ่มฟันกราม เป็นกรณีที่ตอบคำถาม “ฟันแตกอุดได้ไหม” ได้ชัดที่สุดว่า อุดได้
วิธีที่นิยมใช้
- อุดฟันด้วยคอมโพสิตเรซิน ทันตแพทย์จะทำความสะอาดผิวฟัน ทาสารยึดติด แล้วปั้นวัสดุสีเหมือนฟันเติมส่วนที่หายไป ฉายแสงให้แข็ง และขัดแต่งให้กลมกลืน
- บอนดิ้ง (Dental Bonding) หลักการคล้ายการอุด แต่เน้นการปั้นแต่งรูปร่างฟันหน้าให้สวยงาม เหมาะกับฟันหน้าที่บิ่นมุม
ฟันบิ่นเล็กน้อยมักไม่ต้องฉีดยาชาด้วยซ้ำ เพราะไม่ได้กรอลึก ใครกังวลเรื่องความรู้สึกระหว่างทำ อ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความ อุดฟันเจ็บไหม ซึ่งอธิบายขั้นตอนการอุดฟันไว้ละเอียด
ระดับที่ 3: ปุ่มฟันแตก (Fractured Cusp) – อุดได้หรือต้องทำออนเลย์
ปุ่มฟันคือส่วนนูนบนด้านบดเคี้ยวของฟันกรามและฟันกรามน้อย เมื่อปุ่มฟันแตกหลุดไปหนึ่งปุ่ม มักเกิดกับฟันที่เคยอุดใหญ่มาก่อน เพราะเนื้อฟันรอบวัสดุอุดเดิมบางลง
ข่าวดีคือปุ่มฟันแตกส่วนใหญ่ ไม่ลึกถึงโพรงประสาท จึงมักไม่ปวดมาก แต่จะรู้สึกว่าขอบฟันคม บาดลิ้น หรือเศษอาหารติดง่าย
ทางเลือกการรักษา
- ถ้าเนื้อฟันที่เหลือแข็งแรงและส่วนที่หายไปไม่ใหญ่ ทันตแพทย์อาจอุดด้วยคอมโพสิตได้
- ถ้าแตกบริเวณกว้าง หรือฟันซี่นั้นมีวัสดุอุดเดิมขนาดใหญ่ มักแนะนำ อินเลย์/ออนเลย์ (Inlay/Onlay) ซึ่งเป็นชิ้นงานที่ทำจากห้องแล็บ ครอบคลุมเฉพาะส่วนที่เสียหาย แข็งแรงกว่าการอุดและรักษาเนื้อฟันได้มากกว่าการครอบทั้งซี่
- ถ้าเนื้อฟันเหลือน้อยมาก อาจต้องครอบฟันเพื่อป้องกันไม่ให้ส่วนที่เหลือแตกซ้ำ
ระดับที่ 4: ฟันร้าว (Cracked Tooth) – อุดอย่างเดียวมักไม่พอ
ฟันร้าวต่างจากฟันบิ่นตรงที่เนื้อฟันยังไม่หลุดออกมา แต่มีรอยร้าวเริ่มจากด้านบดเคี้ยวลึกลงไปในเนื้อฟัน รอยร้าวแบบนี้มองด้วยตาเปล่าแทบไม่เห็น และบางครั้งไม่ปรากฏในฟิล์มเอกซเรย์ด้วย
อาการที่พบบ่อยคือ เจ็บแปลบตอนกัดของแล้วปล่อย เสียวกับของเย็นหรือหวานเป็นพัก ๆ และระบุไม่ได้ชัดว่าเจ็บซี่ไหน ทันตแพทย์มักใช้การส่องไฟ ใช้อุปกรณ์ให้กัดทีละปุ่ม หรือย้อมสีเพื่อหาตำแหน่งรอยร้าว
สำหรับฟันร้าว การอุดเพียงอย่างเดียวมักไม่ช่วย เพราะวัสดุอุดไม่ได้ “รัด” ฟันไว้ เมื่อเคี้ยวรอยร้าวจะขยับและลามต่อ แนวทางที่พบบ่อยคือ ครอบฟัน เพื่อยึดชิ้นส่วนทั้งหมดไว้ด้วยกัน ถ้ารอยร้าวลามถึงโพรงประสาทแล้วจะต้องรักษารากฟันก่อนครอบ
ระดับที่ 5: ฟันแตกถึงโพรงประสาท – ต้องรักษารากฟันก่อน
เมื่อฟันแตกเป็นชิ้นใหญ่จนเห็นจุดสีชมพูหรือแดงตรงกลาง หรือมีอาการปวดตุบ ๆ ปวดเองตอนกลางคืน ปวดนานหลังโดนของร้อน แปลว่ารอยแตกเปิดถึงโพรงประสาทแล้ว เนื้อเยื่อในโพรงฟันมีโอกาสติดเชื้อและอักเสบ
กรณีนี้การอุดปิดทับไปเลยไม่ใช่ทางเลือกที่ปลอดภัย เพราะเชื้อที่ค้างอยู่ด้านในอาจทำให้เกิดหนองที่ปลายราก ทันตแพทย์จะ รักษารากฟัน (Root Canal Treatment) เพื่อนำเนื้อเยื่อที่อักเสบออก ทำความสะอาดคลองรากฟัน แล้วอุดปิด หลังจากนั้นฟันที่รักษารากแล้วจะเปราะกว่าเดิม จึงมักต้อง ครอบฟัน ตามเพื่อป้องกันการแตกซ้ำ โดยเฉพาะฟันกราม
ในบางเคสที่รอยแตกเพิ่งเกิดและเผยโพรงประสาทเพียงจุดเล็กมาก โดยเฉพาะในเด็กหรือวัยรุ่น ทันตแพทย์อาจพิจารณาปิดโพรงประสาทด้วยวัสดุชนิดพิเศษก่อนอุด แต่ต้องประเมินเป็นรายกรณีและติดตามผลใกล้ชิด
ระดับที่ 6: ฟันแยกเป็นสองซีก (Split Tooth) – บางส่วนอาจเก็บไว้ได้
ฟันแยกเป็นสองซีกมักเป็นผลจากฟันร้าวที่ปล่อยไว้นานจนรอยร้าวลามผ่านตัวฟันทั้งหมด ชิ้นส่วนสองฝั่งขยับแยกจากกันได้เมื่อกด อาการมักเจ็บชัดเจนตอนเคี้ยว และอาจมีเหงือกบวมร่วมด้วย
ฟันลักษณะนี้ ไม่สามารถอุดให้กลับมาเป็นชิ้นเดียวได้ ทันตแพทย์จะประเมินว่าส่วนใดยังพอเก็บไว้ได้หรือไม่ บางครั้งฟันกรามที่มีหลายรากอาจตัดส่วนที่เสียหายออกแล้วรักษารากฟันกับครอบฟันส่วนที่เหลือ แต่หลายกรณีจบที่การถอนฟัน
ระดับที่ 7: รากฟันแตกแนวดิ่ง (Vertical Root Fracture) – มักต้องถอน
รากฟันแตกแนวดิ่งเริ่มจากรากฟันขึ้นมาหาตัวฟัน พบบ่อยในฟันที่เคยรักษารากฟันมาแล้ว อาการอาจไม่ชัดในช่วงแรก บางคนมีแค่เหงือกบวมเป็น ๆ หาย ๆ หรือมีตุ่มหนองข้างเหงือก จึงมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นปัญหาเหงือกทั่วไป ถ้ามีอาการ เหงือกบวมฟันกราม ที่ซี่เคยรักษารากมาก่อน ควรแจ้งทันตแพทย์ให้ตรวจหาภาวะนี้ด้วย
เนื่องจากรอยแตกอยู่ใต้เหงือกและกระดูก การอุดหรือครอบฟันไม่สามารถปิดรอยแตกได้ แนวทางส่วนใหญ่จึงเป็น การถอนฟัน แล้วพิจารณาใส่ฟันทดแทน ใครกังวลเรื่องขั้นตอนนี้ อ่านต่อได้ที่ ถอนฟันเจ็บไหม
ตารางเปรียบเทียบ: ฟันแตกแต่ละระดับ อุดได้ไหม และวิธีรักษาที่เหมาะสม
|
ระดับฟันแตก |
อาการที่พบบ่อย |
อุดได้ไหม |
วิธีรักษาที่มักแนะนำ |
ช่วงราคาโดยประมาณ* |
|
รอยร้าวผิวเคลือบฟัน |
ไม่เจ็บ เห็นเป็นเส้นบาง ๆ |
ไม่จำเป็นต้องอุด |
เฝ้าติดตาม / ขัดผิวฟัน / บอนดิ้งเพื่อความสวยงาม |
0 – 3,000 บาท |
|
ฟันบิ่นเล็กน้อย |
ขอบคม บาดลิ้น อาจเสียวเล็กน้อย |
อุดได้ |
อุดคอมโพสิต / บอนดิ้ง |
800 – 3,000 บาทต่อด้าน |
|
ปุ่มฟันแตก |
ขอบคม เศษอาหารติด เจ็บเล็กน้อย |
อุดได้ถ้าเสียหายไม่มาก |
อุด / อินเลย์–ออนเลย์ / ครอบฟัน |
1,000 – 15,000 บาท |
|
ฟันร้าว |
เจ็บแปลบตอนกัดแล้วปล่อย |
อุดอย่างเดียวมักไม่พอ |
ครอบฟัน (± รักษารากฟัน) |
8,000 – 20,000 บาท |
|
แตกถึงโพรงประสาท |
ปวดตุบ ปวดกลางคืน เสียวนาน |
ไม่ควรอุดปิดทันที |
รักษารากฟัน + ครอบฟัน |
15,000 – 35,000 บาทขึ้นไป |
|
ฟันแยกสองซีก |
ชิ้นฟันขยับได้ เจ็บชัดตอนเคี้ยว |
อุดไม่ได้ |
ตัดส่วนเสียหาย + ครอบ หรือถอนฟัน |
ขึ้นกับแผนการรักษา |
|
รากฟันแตกแนวดิ่ง |
เหงือกบวมเป็น ๆ หาย ๆ มีตุ่มหนอง |
อุดไม่ได้ |
ถอนฟัน + ใส่ฟันทดแทน |
ขึ้นกับชนิดฟันทดแทน |
*ช่วงราคาเป็นตัวเลขตลาดโดยประมาณเพื่อใช้วางแผนเบื้องต้นเท่านั้น ค่าใช้จ่ายจริงขึ้นอยู่กับตำแหน่งฟัน วัสดุ และความซับซ้อนของเคส ควรสอบถามคลินิกโดยตรงหลังทันตแพทย์ตรวจประเมิน
ทันตแพทย์ตรวจอย่างไรว่าฟันแตกอุดได้ไหม

การตัดสินใจว่าฟันแตกอุดได้ไหมไม่ได้ดูจากตาเพียงอย่างเดียว ทันตแพทย์มักตรวจหลายขั้นตอนประกอบกัน
- ซักประวัติ ถามว่าฟันแตกเมื่อไร จากอะไร มีอาการปวดหรือเสียวแบบไหน นานแค่ไหน
- ตรวจในช่องปาก ดูขนาดรอยแตก ตรวจขอบเหงือก และการสบฟัน
- ทดสอบการกัด ให้กัดอุปกรณ์ทีละปุ่มฟันเพื่อหาจุดที่เจ็บ ซึ่งช่วยระบุตำแหน่งรอยร้าว
- ส่องไฟหรือย้อมสี ช่วยให้มองเห็นรอยร้าวที่บางมาก
- เอกซเรย์ ดูว่ารอยแตกใกล้โพรงประสาทแค่ไหน มีการติดเชื้อที่ปลายรากหรือการละลายของกระดูกรอบรากหรือไม่
- ทดสอบความมีชีวิตของฟัน ใช้ความเย็นหรืออุปกรณ์เฉพาะเพื่อดูว่าเส้นประสาทยังปกติหรือเริ่มอักเสบ
ผลจากทุกขั้นตอนรวมกันจะบอกได้ว่าควรอุด ทำออนเลย์ ครอบ รักษาราก หรือถอนฟัน และบางครั้งแผนอาจเปลี่ยนระหว่างทำ เช่น กรอเนื้อฟันที่แตกออกแล้วพบว่ารอยร้าวลึกกว่าที่คาด
อุดฟัน vs อินเลย์/ออนเลย์ vs ครอบฟัน ต่างกันอย่างไร
อุดฟัน (Composite Filling)
เหมาะกับความเสียหายเล็กถึงปานกลาง ทำเสร็จได้ในครั้งเดียว กรอเนื้อฟันน้อย ราคาเข้าถึงง่าย แต่ความแข็งแรงจำกัด หากเติมวัสดุในพื้นที่ใหญ่บนฟันกรามที่รับแรงมาก มีโอกาสแตกหรือหลุดได้
อินเลย์/ออนเลย์ (Inlay/Onlay)
เป็นชิ้นงานเซรามิกหรือเรซินที่ทำนอกช่องปากให้พอดีกับฟัน แล้วยึดติดด้วยซีเมนต์ แข็งแรงและทนกว่าการอุดในบริเวณกว้าง ช่วยรักษาเนื้อฟันที่ดีไว้ได้มากกว่าการครอบทั้งซี่ เหมาะกับปุ่มฟันแตกที่ยังเหลือผนังฟันแข็งแรง
ครอบฟัน (Crown)
ครอบปิดตัวฟันทั้งซี่ ทำหน้าที่เหมือน “หมวกกันน็อก” ที่รัดฟันไว้ไม่ให้แตกต่อ เหมาะกับฟันร้าว ฟันที่เหลือเนื้อน้อย หรือฟันที่ผ่านการรักษารากแล้ว ต้องกรอเนื้อฟันรอบซี่มากกว่า และใช้เวลาอย่างน้อย 2 ครั้ง (ยกเว้นคลินิกที่มีระบบทำครอบในวันเดียว)
ฟันหน้าแตก กับ ฟันกรามแตก ควรเลือกวิธีรักษาต่างกันไหม
ฟันหน้า รับแรงกัดน้อยและเห็นชัดเวลายิ้ม ความสวยงามจึงสำคัญ ฟันหน้าบิ่นหรือแตกไม่ถึงโพรงประสาทมักแก้ด้วยการอุดคอมโพสิตหรือบอนดิ้งได้ดี ถ้าแตกไปมากหรือสีไม่สม่ำเสมอ อาจพิจารณาวีเนียร์หรือครอบฟันเซรามิก
ฟันกราม เป็นด่านหน้าของการบดเคี้ยว รับแรงมากกว่าฟันหน้าหลายเท่า ถ้าแตกเพียงเล็กน้อยยังอุดได้ แต่ถ้าแตกบริเวณกว้างหรือร้าว ทันตแพทย์มักแนะนำออนเลย์หรือครอบฟันเพื่อความทนทานในระยะยาว การเลือกอุดเพราะราคาถูกกว่าในกรณีที่ไม่เหมาะ อาจทำให้ต้องกลับมาแก้ไขบ่อยและเสียค่าใช้จ่ายรวมมากกว่าเดิม
ฟันแตกจากฟันผุ อุดได้ไหม
ฟันที่ผุมานานจะมีเนื้อฟันด้านในถูกทำลาย เหลือเพียงเปลือกเคลือบฟันบาง ๆ วันหนึ่งเมื่อเคี้ยวของแข็งก็แตกยุบลงมา หลายคนจึงคิดว่าฟัน “แตก” ทั้งที่ต้นเหตุคือฟันผุ ใครอยากเข้าใจกลไกนี้มากขึ้น อ่านต่อได้ที่ ฟันผุเกิดจาก
กรณีนี้ทันตแพทย์ต้องกำจัดเนื้อฟันที่ผุออกให้หมดก่อน แล้วจึงประเมินว่าเนื้อฟันที่เหลือพอสำหรับการอุดหรือไม่ ถ้าฟันผุลึกถึงโพรงประสาทแล้วก็ต้องรักษารากฟันก่อน ขั้นตอนนี้ทำให้ฟันแตกจากฟันผุมักต้องรักษามากกว่าฟันบิ่นจากอุบัติเหตุที่เนื้อฟันรอบข้างยังแข็งแรงดี
ปล่อยฟันแตกไว้ไม่รักษา เสี่ยงอะไรบ้าง
แม้ฟันแตกบางกรณีจะไม่เจ็บ แต่การปล่อยไว้นานมีความเสี่ยงที่ควรรู้
- รอยแตกลามลึกขึ้น จากระดับที่อุดได้ กลายเป็นต้องครอบหรือรักษารากฟัน
- เชื้อโรคเข้าสู่โพรงประสาท ทำให้ปวด เกิดหนองที่ปลายราก และอาจลามเป็น เหงือกบวม หรือใบหน้าบวม
- ขอบฟันคมบาดลิ้นและกระพุ้งแก้ม เกิดแผลในปากซ้ำ ๆ
- ฟันผุซ้ำบริเวณรอยแตก เพราะเศษอาหารติดและทำความสะอาดยาก
- สูญเสียฟัน หากสุดท้ายต้องถอน ฟันข้างเคียงอาจเอียงเข้าหาช่องว่าง ทำให้เกิดปัญหา ฟันล้ม และการสบฟันผิดปกติตามมา
ขั้นตอนเตรียมตัวเมื่อฟันแตกก่อนไปพบทันตแพทย์
รายละเอียดการปฐมพยาบาลแบบเต็มมีในบทความเฉพาะเรื่อง ส่วนนี้สรุปสั้น ๆ เพื่อช่วยให้การรักษาง่ายขึ้นและเพิ่มโอกาสที่จะอุดได้
- บ้วนปากด้วยน้ำอุ่นเบา ๆ เพื่อทำความสะอาดบริเวณที่แตก
- ถ้ามีชิ้นฟันหลุดออกมา ให้เก็บไว้ในนมหรือน้ำเกลือ แล้วนำไปให้ทันตแพทย์ดู บางกรณีสามารถติดกลับได้
- หลีกเลี่ยงการเคี้ยวด้านที่ฟันแตก และงดอาหารแข็ง เหนียว ร้อนจัด หรือเย็นจัด
- ถ้าขอบฟันคมบาดลิ้น ใช้ขี้ผึ้งทันตกรรมหรือหมากฝรั่งไม่มีน้ำตาลปิดชั่วคราว
- หากปวด ใช้ยาแก้ปวดที่หาซื้อได้ตามฉลากกำกับ และไม่วางยาไว้บนเหงือกโดยตรง
- จดอาการไว้ เช่น ปวดตอนไหน เสียวกับอะไร เพื่อแจ้งทันตแพทย์
- นัดพบทันตแพทย์โดยเร็ว ยิ่งเร็ว โอกาสที่ฟันแตกจะอุดได้ก็ยิ่งสูง
ข้อควรระวังหลังอุดหรือครอบฟันที่แตก
- หลีกเลี่ยงการกัดของแข็งมาก เช่น น้ำแข็ง กระดูก เมล็ดผลไม้ หรือใช้ฟันเปิดขวดและฉีกถุง
- ถ้านอนกัดฟัน ควรปรึกษาทันตแพทย์เรื่องเฝือกสบฟันเพื่อลดแรงกดบนฟันที่ซ่อมแล้ว
- หากรู้สึกว่าฟันที่อุดสูงกว่าปกติ กัดแล้วชนก่อนซี่อื่น ให้กลับไปให้ทันตแพทย์กรอปรับ อย่าปล่อยไว้
- อาการเสียวเล็กน้อยหลังอุดอาจเกิดได้ในช่วงแรก แต่ถ้าปวดมากขึ้นเรื่อย ๆ หรือปวดเองตอนกลางคืน ควรกลับไปตรวจ
- วัสดุอุดและครอบฟันมีอายุการใช้งาน ควรตรวจสุขภาพช่องปากทุก 6 เดือนเพื่อดูขอบวัสดุและรอยร้าวใหม่
- แปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันอย่างสม่ำเสมอ เพราะขอบวัสดุเป็นจุดที่เกิดฟันผุซ้ำได้ง่าย
สรุป: ฟันแตกอุดได้ไหม ต้องดูที่ระดับความเสียหาย
สรุปสั้น ๆ ว่า ฟันแตกอุดได้ไหม ขึ้นอยู่กับความลึกและขนาดของรอยแตก ฟันบิ่นเล็กน้อยและปุ่มฟันแตกที่ไม่กว้างมาก อุดได้และให้ผลดี ส่วนฟันร้าวมักต้องครอบ ฟันแตกถึงโพรงประสาทต้องรักษารากฟันก่อนครอบ และฟันแยกสองซีกหรือรากแตกแนวดิ่งมักต้องถอน สิ่งที่ช่วยได้มากที่สุดคือการไปพบทันตแพทย์เร็ว เพราะรอยแตกที่วันนี้แค่อุดก็จบ อาจกลายเป็นการรักษาที่ซับซ้อนและมีค่าใช้จ่ายสูงขึ้นหากรอนานเกินไป
ถ้าตอนนี้ฟันเพิ่งบิ่นหรือแตกและยังไม่แน่ใจว่าอยู่ระดับไหน ทีมทันตแพทย์ของ คลินิกทันตกรรมพาสุข พร้อมตรวจ เอกซเรย์ และอธิบายทางเลือกการรักษาให้เข้าใจตั้งแต่การอุดไปจนถึงการครอบฟัน พร้อมแจ้งค่าใช้จ่ายก่อนเริ่มทำ เพื่อให้เลือกวิธีที่เก็บฟันธรรมชาติไว้ได้มากที่สุดและเหมาะกับงบประมาณ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
1. ฟันแตกอุดได้ไหม ถ้าไม่เจ็บเลย
ส่วนใหญ่อุดได้ ฟันแตกที่ไม่เจ็บมักเป็นรอยแตกตื้นในชั้นเคลือบฟันหรือเนื้อฟัน แต่การไม่เจ็บไม่ได้แปลว่าไม่ต้องรักษา เพราะขอบที่แตกจะสะสมเศษอาหารและลามต่อได้ ควรให้ทันตแพทย์ตรวจเพื่อเลือกวิธีที่เหมาะสม
2. อุดฟันแตกแล้วจะอยู่ได้นานแค่ไหน
ขึ้นอยู่กับขนาดวัสดุอุด ตำแหน่งฟัน และพฤติกรรมการใช้ฟัน วัสดุอุดคอมโพสิตโดยทั่วไปใช้งานได้หลายปี หากดูแลดีและไม่กัดของแข็ง แต่ถ้าอุดในบริเวณกว้างบนฟันกราม อายุการใช้งานอาจสั้นกว่า
3. ชิ้นฟันที่หลุดออกมา ติดกลับได้ไหม
บางกรณีทำได้ โดยเฉพาะฟันหน้าที่แตกเป็นชิ้นชัดเจนและเก็บชิ้นส่วนไว้อย่างถูกวิธีในนมหรือน้ำเกลือ ทันตแพทย์อาจใช้สารยึดติดเชื่อมชิ้นฟันกลับเข้าไป ช่วยให้สีและรูปร่างกลมกลืนเป็นธรรมชาติ
4. ฟันร้าวแต่ไม่แตก ต้องครอบฟันเลยไหม
ไม่เสมอไป ขึ้นกับความลึกของรอยร้าวและอาการ ถ้ารอยร้าวตื้นและไม่มีอาการ ทันตแพทย์อาจเฝ้าติดตาม แต่ถ้าเจ็บตอนกัดหรือรอยร้าวลึก การครอบฟันช่วยป้องกันไม่ให้รอยร้าวลามจนฟันแยก
5. ฟันแตกถึงประสาท อุดได้ไหมโดยไม่ต้องรักษาราก
โดยทั่วไปไม่แนะนำ เพราะโพรงประสาทที่เปิดออกมีโอกาสติดเชื้อ การอุดปิดทับอาจทำให้เกิดหนองที่ปลายรากภายหลัง มีเพียงบางกรณีที่รอยเปิดเล็กมากและเพิ่งเกิด ซึ่งทันตแพทย์อาจพิจารณาปิดโพรงประสาทก่อนอุด
6. อุดฟันแตกต้องฉีดยาชาไหม
ฟันบิ่นเล็กน้อยที่ไม่ต้องกรอลึกมักไม่ต้องฉีดยาชา แต่ถ้ารอยแตกใกล้โพรงประสาทหรือต้องกรอเนื้อฟันมาก ทันตแพทย์จะฉีดยาชาเพื่อให้รู้สึกสบายระหว่างทำ สามารถแจ้งทันตแพทย์ได้หากกังวลเรื่องความเจ็บ



